Persoonlijkheidsstoornissen

Definitie

Wat is een persoonlijkheidsstoornis nu eigenlijk? In officiële termen gesproken is er sprake van een persoonlijkheidsstoornis wanneer je een star patroon van disfunctionele denk-, belevings- en gedragspatronen hebt, welke tot uitdrukking komen in het grootste deel van de situaties. Dus zoal op persoonlijk vlak, als sociaal vlak en in je werkomgeving. Deze patronen wijken duidelijk af van wat er ‘normaal’ of ‘gemiddeld’ wordt gevonden binnen de (sub)cultuur. Daarnaast leiden deze patronen tot omvangrijke beperkingen in het functioneren in het dagelijks leven. Mensen met een persoonlijkheidsstoornis lopen vaak vast op verschillende terreinen in hun leven. Het kan daarnaast ook de oorzaak zijn van andere psychische problemen die bij een persoonlijkheidsstoornis komen kijken, zoals verslaving, depressie, angsten of dwang.

Een persoonlijkheidsstoornis kan alleen gesteld worden nadat er grondig diagnostisch onderzoek is gedaan door een professional zoals een psychiater of psycholoog.

Ontstaan

Er zijn vele theorieën over het ontstaan van persoonlijkheidstoornissen. Zoals het geval bij het grootste deel van het wetenschappelijk onderzoek, is er geen één theorie die persoonlijkheidsstoornissen in zijn geheel verklaard. Wel zijn er een aantal factoren gevonden die kunnen bijdragen aan het ontstaan van een persoonlijkheidsstoornis.

• Biologische factoren/genen. Ieder individu heeft een uniek stel genen, waarop ons hele persoon als het ware in een code is vastgelegd. Je temperament is daar een voorbeeld van. Dat verklaard waarom sommige kinderen sneller bang zijn dan andere kinderen, waarom het ene kind verlegen is en het ander erg open. Problemen als depressie, ADHD en verslavingen komen vaak voor in dezelfde families. Dat wil zeggen dat je vanuit je geboorte gevoelig kan zijn voor een bepaalde aandoening. Dat wil echter niet zeggen dat je het dan ook zal krijgen! Dat is mede afhankelijk van de andere factoren.

• Omgevingsfactoren. Welke ervaringen heb je gehad in je leven? Heb je veel positieve stimulatie gehad, of juist negatieve? Heb je nare dingen meegemaakt en zo ja: hoe heb je hierop gereageerd?

• Sociale factoren. Wat heb je van je ouders meegekregen? Met welke normen en waarden ben je opgevoegd? Welke plaats op de sociale ladder neemt je gezin in binnen de maatschappij? Gebeurtenissen als (geestelijke) mishandeling en verwaarlozing kunnen nog lang hun sporen nalaten op wie je bent en hoe je je voelt.

Behandeling

Binnen de behandeling is de oorzaak van een persoonlijkheidsstoornis niet het belangrijkste. Natuurlijk is het prettig om te weten waar je problemen vandaag komen. Vaak richt de behandeling zich echter op het hier en nu: welke factoren houden de problemen in stand? Welke automatische reactiepatronen heb je je eigen gemaakt die disfunctioneel zijn? Welke automatische gedachtepatronen zijn er aanwezig?

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk bij een persoonlijkheidsstoornissen. Een veel gebruikte methode is groepstherapie, maar ook dialectische therapie en schemagerichte therapie zijn vaak gebruikt. Er is tevens een mogelijkheid voor het gebruik van medicatie, vooral wanneer de persoonlijkheidsstoornis leidt tot ernstige problemen in het functioneren.

Indeling

Persoonlijkheidsstoornissen worden ingedeeld volgens de DSM-IV, het veelgebruikte diagnostisch handboek. De indeling op verschillende persoonlijkheidsstoornissen staat echter ernstig ter discussie binnen de psychologie. Waarschijnlijk wordt er in de toekomst overgestapt naar een indeling in verschillende dimensies in plaats van verschillende stoornissen. Onderstaand zie je de indeling van persoonlijkheidsstoornissen zoals dat op dit moment is.

Voor meer informatie over persoonlijkheidsstoornissen en de behandeling daarvan, kun je contact met ons opnemen.